- W Szwecji opieka stomatologiczna jest bezpłatna do końca roku, w którym kończy się 19 lat. Później płacisz sam, ale ze wsparciem państwa.
- Ogólne dofinansowanie leczenia (ATB) wynosi 300 lub 600 koron rocznie, w zależności od wieku.
- Ochrona przed wysokimi kosztami pokrywa 50 procent kosztów od 3 000 do 15 000 koron i 85 procent kosztów powyżej 15 000 koron według ceny referencyjnej.
- Od 1 stycznia 2026 roku osoby w wieku 67 lat i starsze płacą 10 procent ceny referencyjnej za większość zabiegów.
Szwedzkie państwowe dofinansowanie sprawia, że leczenie zębów jest tańsze dla wszystkich dorosłych w Szwecji, ale jego zasady często wydają się skomplikowane. Czym właściwie jest cena referencyjna? Kiedy zaczyna działać ochrona przed wysokimi kosztami? I co nowa reforma oznacza dla osób, które skończyły 67 lat? W tym poradniku wyjaśniamy elementy dofinansowania na konkretnych przykładach. Informacje dotyczą 2026 roku i opierają się na danych Försäkringskassan (szwedzkiej Kasy Ubezpieczeń Społecznych), portalu 1177 oraz Urzędu ds. Świadczeń Stomatologicznych i Farmaceutycznych (TLV).
Kto ma prawo do dofinansowania?
Dzieci i młodzież mają bezpłatną opiekę stomatologiczną do końca roku, w którym kończą 19 lat. Od 1 stycznia roku, w którym kończysz 20 lat, płacisz za leczenie sam i jednocześnie jesteś objęty państwowym dofinansowaniem. Aby mieć do niego prawo, musisz być ubezpieczony w Szwecji, co zwykle ma miejsce, jeśli tu mieszkasz lub pracujesz.
Dofinansowanie składa się z trzech części: ogólnego dofinansowania, specjalnego dofinansowania i ochrony przed wysokimi kosztami. Nie musisz składać wniosku o żadną z nich. Twój dentysta lub higienistka zgłasza wizytę do Försäkringskassan, a dofinansowanie jest od razu odliczane od Twojego rachunku.
Ogólne dofinansowanie leczenia (ATB)
ATB to coroczne świadczenie, które ma zachęcać do regularnych przeglądów i profilaktyki. Kwota zależy od wieku:
- 20–23 lata: 600 koron rocznie.
- 24–65 lat: 300 koron rocznie.
- Od roku, w którym kończysz 67 lat: 600 koron rocznie. Osoby, które kończą 66 lat w 2026 roku, również otrzymują 600 koron.
Nowe dofinansowanie przysługuje co roku 1 lipca. Można je odkładać, aby wykorzystać dwa jednocześnie, ale nigdy więcej niż dwa. Dofinansowanie niewykorzystane w ciągu dwóch lat przepada. Powiedz w recepcji, czy chcesz odłożyć dofinansowanie, czy wykorzystać je podczas dzisiejszej wizyty.
ATB można wykorzystać jako częściową płatność za prawie każde leczenie objęte dofinansowaniem, np. przegląd, usuwanie kamienia czy wypełnienie. Nie można go wykorzystać na zabiegi czysto kosmetyczne, takie jak wybielanie zębów.
Specjalne dofinansowanie leczenia (STB)
Niektóre choroby i niepełnosprawności zwiększają ryzyko pogorszenia stanu zębów. Dotyczy to m.in. suchości w jamie ustnej spowodowanej długotrwałym leczeniem farmakologicznym lub radioterapią, zespołu Sjögrena, źle kontrolowanej cukrzycy, mukowiscydozy i wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. Jeśli masz taką diagnozę, możesz mieć prawo do specjalnego dofinansowania w wysokości 1 000 koron na pół roku, przeznaczonego na profilaktykę. W większości przypadków wymagane jest zaświadczenie lekarskie. Zapytaj nas, jeśli nie masz pewności, czy Ci przysługuje.
Ochrona przed wysokimi kosztami – jak to działa
Ochrona przed wysokimi kosztami to część dofinansowania, która ma największe znaczenie przy większym leczeniu. Państwo pokrywa część kosztów, gdy Twoje wydatki na leczenie w dwunastomiesięcznym okresie rozliczeniowym przekroczą 3 000 koron:
- Do 3 000 koron: pokrywasz cały koszt sam.
- 3 001–15 000 koron: otrzymujesz zwrot 50 procent.
- Powyżej 15 000 koron: otrzymujesz zwrot 85 procent.
Okres rozliczeniowy zaczyna się od pierwszego zabiegu uprawniającego do zwrotu i trwa dwanaście miesięcy. Możesz rozpocząć nowy okres wcześniej, co czasem się opłaca przed większym leczeniem.
Cena referencyjna decyduje o wysokości zwrotu
To szczegół, który najczęściej jest źle rozumiany. Zwrot nie jest liczony od ceny, którą faktycznie płacisz, lecz od ceny referencyjnej ustalanej przez TLV dla każdego zabiegu. Ceny referencyjne są aktualizowane co roku. W Szwecji ceny leczenia stomatologicznego są wolne, co oznacza, że każda placówka ustala własne ceny.
Jeśli cena kliniki jest wyższa niż cena referencyjna, do ochrony przed wysokimi kosztami wlicza się tylko cena referencyjna, a różnicę płacisz sam. Jeśli cena kliniki jest niższa, zwrot liczony jest od niższej ceny. Cena referencyjna nie jest więc ceną zalecaną, lecz podstawą obliczeń.
Przykład obliczenia
Załóżmy, że potrzebujesz leczenia, którego ceny referencyjne w okresie rozliczeniowym wynoszą łącznie 20 000 koron, a klinika stosuje ceny równe referencyjnym.
- Pierwsze 3 000 koron płacisz sam: 3 000 koron.
- Za kwotę od 3 000 do 15 000 koron, czyli 12 000 koron, płacisz połowę: 6 000 koron.
- Za kwotę powyżej 15 000 koron, czyli 5 000 koron, płacisz 15 procent: 750 koron.
Twój koszt wyniesie 9 750 koron zamiast 20 000 koron. Jeśli masz jeszcze dofinansowanie do wykorzystania, kwota zmniejszy się dodatkowo.
Nowość w 2026 roku: osoby w wieku 67+ płacą 10 procent
1 stycznia 2026 roku wprowadzono wzmocnioną ochronę przed wysokimi kosztami dla osób starszych. Jeśli masz 67 lat lub więcej, płacisz 10 procent ceny referencyjnej za większość zabiegów, a resztę pokrywa państwo. Försäkringskassan wypłaca zwrot bezpośrednio placówce, więc nie musisz niczego robić.
Reforma obejmuje m.in.:
- wypełnianie ubytków,
- leczenie paradontozy i innych chorób jamy ustnej,
- korony, mosty i implanty na przednich zębach – do piątego zęba włącznie, licząc od środka.
Zasada dziesięciu procent nie obejmuje przeglądów, profilaktyki i stomatologii kosmetycznej. Na przeglądy i profilaktykę możesz natomiast wykorzystać ogólne dofinansowanie.
Również tutaj zwrot liczony jest od ceny referencyjnej. Jeśli klinika stosuje wyższą cenę niż referencyjna, płacisz 10 procent ceny referencyjnej plus różnicę.
Jakie leczenie nie jest objęte dofinansowaniem?
Dofinansowanie dotyczy leczenia potrzebnego, abyś był wolny od bólu i chorób, mógł jeść, gryźć i mówić oraz miał akceptowalny wygląd. Zabiegi wykonywane wyłącznie ze względów estetycznych, np. wybielanie zębów i licówki na zdrowych zębach, nie są refundowane. To samo zwykle dotyczy leczenia ortodontycznego dorosłych.
Jak najlepiej wykorzystać dofinansowanie
- Poproś o pisemny plan leczenia. Masz prawo do kosztorysu, z którego wynika koszt każdego zabiegu, cena referencyjna i kwota, którą płacisz sam.
- Planuj większe leczenie w ramach jednego okresu rozliczeniowego. Szybciej osiągniesz progi ochrony przed wysokimi kosztami.
- Sprawdzaj swoje dane. Na koncie Försäkringskassan (Mina sidor) zobaczysz, ile dofinansowania Ci zostało i na jakim jesteś etapie ochrony przed wysokimi kosztami.
- Chodź regularnie na kontrole. Profilaktyka jest tania. Mały ubytek wyleczony na czas kosztuje ułamek ceny leczenia kanałowego i korony.
- Porównuj ceny. Każda klinika musi udostępniać swój cennik. Nasz znajdziesz na stronie Cennik.
Najczęstsze pytania o dofinansowanie
Czy muszę składać wniosek o ochronę przed wysokimi kosztami?
Nie. Klinika zgłasza Twoje leczenie do Försäkringskassan, a zwrot jest od razu odliczany od rachunku.
Czy ochrona przed wysokimi kosztami obowiązuje u prywatnych dentystów?
Tak. Dofinansowanie obowiązuje we wszystkich placówkach współpracujących z Försäkringskassan – zarówno prywatnych, jak i w publicznej Folktandvården.
Czy mogę zmienić dentystę w trakcie okresu rozliczeniowego?
Tak. Okres rozliczeniowy jest przypisany do Ciebie jako pacjenta, a to, co już zapłaciłeś, jest uwzględniane w nowej placówce.
Czym jest abonament stomatologiczny?
To umowa, w ramach której płacisz stałą miesięczną opłatę przez trzy lata i otrzymujesz leczenie objęte umową. Koszty w ramach takiej umowy nie są wliczane do ochrony przed wysokimi kosztami.
Chcesz poznać koszt swojego leczenia?
Eurotand Klinik w Enskede współpracuje z Försäkringskassan. Po badaniu zawsze otrzymujesz plan leczenia z jasnym kosztorysem, w którym dofinansowanie jest już uwzględnione. Zobacz nasz cennik lub umów wizytę online.
